CHỦ ĐỀ: CA DAO- DÂN CA

Cập nhật ngày 05/12/2022 bởi mychi

Bài viết CHỦ ĐỀ: CA DAO- DÂN CA thuộc chủ đề về HỎi Đáp thời gian này đang được rất nhiều bạn quan tâm đúng không nào !! Hôm nay, Hãy cùng https://HuongLiYa.vn/ tìm hiểu CHỦ ĐỀ: CA DAO- DÂN CA trong bài viết hôm nay nhé ! Các bạn đang xem nội dung : “CHỦ ĐỀ: CA DAO- DÂN CA”

Đánh giá về CHỦ ĐỀ: CA DAO- DÂN CA


Xem nhanh

CHỦ ĐỀ: CA DAO- DÂN CA

1- MỤC TIÊU CỦA CHỦ ĐỀ

*Kiến thức:

 – Khái niệm ca dao, dân ca.

– Nội dung, ý nghĩa và một số cách thức nghệ thuật tiêu biểu của những bài ca dao về tình cảm gia đình tình yêu quê hương, đất nước, con người.

– Hiện thực về cuộc sống của người dân lao động qua các bài hát than thân.

– một số biện pháp nghệ thuật tiêu biểu trong việc xây dựng hình ảnh và dùng ngôn từ của các bài ca dao than thân, tổng giá trị tư tưởng, nghệ thuật đặc sắc của những câu hát châm biếm.

  * Kĩ năng:

– Đọc – hiểu và phân tích ca dao, dân ca trữ tình, than thân, châm biếm.

– Phát hiện và phân tích những hình ảnh so sánh, ẩn dụ, những mô típ quen thuộc trong các bài ca dao trữ tình về tình cảm gia đình, tình yêu quê hương đất nước, con người.

-Phân tích giá trị nội dung và nghệ thuật của những câu hát than thân trong bài học.

*Thái độ:

– Giáo dục thái độ học tập tích cực, tự giác.

– Thái độ học tập tích cực, biết giữ gìn vẻ đẹp của ca dao dân ca trong nền VHDG VN

2-   BẢNG MÔ TẢ  VÀ CÂU HỎI

     * Bảng mô tả

Nội dung

Nhận biết

Thông hiểu

Vận dụng thấp

Vận dụng cao

Ca dao- dân ca.

– Tình cảm

 gia đình

-Tình yêu quê hương, đất nước.

– Nhưng câu hát than thân.

– Những câu hát châm biếm

– Nhận diện đúng các thể thơ sử được dụng trong.

– Học thuộc lòng bài ca daovà một số bài kháckhác có nội dung tương tự

– Nêu, chỉ ra được thái độ, tình cảm của người nông dân, người con Việt Nam thể hiện qua lời thơ.

– Nêu, chỉ ra được tình cảm ,bức thông điệp mà tác giả

muốn gửi đến bạn đọc.

 

phân tích, lí giải giá trị nội dung và nghệ thuật của bài ca dao.

– Cảm nhận được ý nghĩa của một số hình ảnh chi tiết đặc sắc ở một số câu câu,  bài ca dao.

– Trình bày được cảm nhận, ấn tượng của cá nhân về giá trị nội dung và nghệ thuật của văn bản

 

Phân tích, lý giải giá trị nội dung, nghệ thuật của văn bản.

– Trình bày những kiến giải riêng, những phát hiện sáng tạo về ca dao- dân ca.

– Vận dụng tri thức đọc, hiểu văn bản để kiến tạo những tổng giá trị sống của cá nhân và liên lạc

* Câu hỏi

                                                MỨC ĐỘ NHẬN BIẾT

 Câu 1: Phân biệt điểm khác nhéu giữa ca dao và tục ngữ?

 *Gợi ý trả lời:

        – Ca dao: là lời thơ dân gian trường được sử dụng để hát, thường thiên về tình cảm có nội dung trữ tình dân gian

       – Tục ngữ: được dùng trong khi nói, cung cấp cho người nghe những triết lí dân gian, tri thức dân gian.

                Câu 2: Ca dao thường được sử dụng thể thơ nào?

               *Gợi ý trả lời: Thể thơ lục bát (Thể thơ truyền thống dễ thuộc, dễ nhớ)

               Câu 3: Bài ca dao sau là lời là lời của ai? Hướng về ai

                        “ Công cha như núi ngất trời

                        Nghĩa mẹ như nước ở ngoài biển Đông…..

                        Cù lao chín chữ ghi lòng con ơi!

             * Gợi ý trả lời: Là lời của mẹ răn dạy con bằng lời ru.

              Câu 4: Bài ca dao sau là lời của ai? Nói về điều gì?

                                    “Chiều chiều ra đứng ngõ sau

                               Trông về quê mẹ ruột  đau chí chiều”

              * Gợi ý trả lời:  Lời người con gái lấy chồng xa và nói về nỗi nhớ và tình yêu thương cha mẹ mình

 Câu 5: Tìm những bài ca dao có nội dung tương tự như bài ca dao trên?

 * Gợi ý trả lời: 

                       

– “Vẳng nghe chim vịt kêu chiều

Bâng khuâng nhớ mẹ chín chiều ruột đau”

– “Mẹ già ở túp lều tranh

Đói no không biết, rách lành không hay”

 

MỨC ĐỘ THÔNG HIỂU

Câu 1: Không gian nghệ thuật chủ yếu trong ca dao là gì?

* Gợi ý trả lời: Không gian trần thế, đời thường, bình dị mang tâm trạng chung của nhiều người (dòng sông, con thuyền, cánh đồng…) và cả không gian xã hội

Câu 2: Tại sao trong những bài ca dao than thân, tác giả dân gian thường hướng đến hình ảnh “con cò”

* Gợi ý trả lời: Hình ảnh con cò biểu trưng cho hình ảnh người nông dân suốt đời lam lũ, chị nhiều bất công,oan trái

Câu 3: Em hiểu gì về câu “ Cù lao chín chữ ghi lòng con ơi”

*Gợi ý trả lời:  là nói lên công lao to lớn của người sinh thành (sinh, cúc , phủ, súc, trưởng, dục, cố, phục, phúc)             

Câu 4: Với chúng ta, lời răn dạy của cha ông ta ngày xưa còn có ý nghĩa không?

* Gợi ý trả lời: Lời dạy ngày xưa vẫn còn nguyên giá trị, phải biết ơn ông bà, cha mẹ

Câu 5: Biện pháp nổi bật trong “Những câu hát than thân thường sử dụng là gì? Cho ví dụ?

  * Gợi ý trả lời: So sánh và ẩn dụ                                      

MỨC ĐỘ VẬN DỤNG THẤP

 

Câu 1: Chỉ ra cái hay của ngôn ngữ trong bài ca dao

                                         “ Công cha như núi ngất trời

                                         Nghĩa mẹ như nước ở ngoài biển Đông…..

                                          Cù lao chín chữ ghi lòng con ơi!”

* Gợi ý trả lời: dùng lối nói ví von, quen thuộc: Cha = núi; mẹ= biển  để nói lên công cha, nghĩa mẹ là vô cùng bất tận.

– Cha đại diện cho sự mạnh mẽ, cương nghị (núi).

– Mẹ đại diện cho sự mềm mỏng, nhẹ nhàng (nước)

 Câu 2: Câu ca dao sau gợi cho em những suy nghĩ gì

“Anh em nào phải gần xa

Cùng chung bác mẹ, một nhà cùng thân”

* Gợi ý trả lời:

– Câu ca dao đánh thức lương tâm của những người đang gây ra bao cảnh đau lòng về sự bất hòa anh en trong một gia đình, trong một tập thể, cộng đồng.

– Khuyên nhủ mọi người hãy giữ lấy truyền thống đạo lí của con người Việt Nam

  Câu 3: Phân tích hình ảnh cô gái trong câu sau

“Thân em như chẽn lúa đòng đòng

Phất phơ dưới ngọn nắng hồng ban mai”

* Gợi ý trả lời: có thể hiểu theo 2 cách

– Cách 1: Đây là một hình ảnh đẹp, sống động, gợi cảm, đầy sức sống của thiên nhiên tươi tắn (Hình ảnh của cô gái)

– Cách 2: “Chẽn lúa đòng đòng, nắng hồng ban mai”.Cảm giác ngỡ ngàng của cô gái về cuộc đời. Trong cảm giác mới có một nỗi lo âu vô cớ. Nắng đẹp, cánh đồng rộng mà mình thì nhỏ nhoi không biết cuộc đời mình ra sao?

Câu 4:  Hãy làm rõ nghệ thuật độc đáo từ bài ca dao sau?

Mọi Người Xem :   Học ngành Công Nghệ Kỹ Thuật Cơ Khí ra trường làm gì? Làm ở đâu? – Trường Cao Đẳng Kỹ Nghệ II

“ Đứng bên ni đồng ngó bên tê đồng mênh mông bát ngát

   Đứng bên tê đồng ngó bên ni đồng bát ngát mênh mông

Thân em như chẽn lúa đòng đòng”

 

                       * Gợi ý trả lời:

                           – Ba từ: (ngó, ni, tê) là từ địa phương được dùng thường nhật ở các tỉnh miền Trung làm cho bài ca có một nét vui vui, ngộ nghĩnh rất có duyên. ngoài ra vẫn có sự so sánh ví von của ca dao.

                          – Cách dùng từ “ngọn nắng”  rất độc đáo.       

                        Câu 5:  Nghệ thuật trào lộng dân gian ở chỗ nào trong bài ca dao sau:

                                “Cái cò lặn lội bờ ao

                             Hỡi cô yếm đào lấy chú tôi chăng

                                 Chú tôi hay tửu hay tăm…….

                             Đêm thì ước những đêm thừa trống canh”

  * Gợi ý trả lời:

– Muốn nói về việc làm lụng vất vả của người nông dân để chê trách kẻ lười biếng .

– Lối nói ngược và phóng đại với giọng mỉa mai, đùa cợt.

– Châm biếng nhẹ nhàng mà sâu cay

                                       MỨC ĐỘ VÂN DỤNG CAO

 

Câu 1: Viết một đoạn văn ngắn nêu tình cảm của em sau khi học xong chùm ca dao “ Tình cảm con người đối với quê hương, đất nước”

* Gợi ý trả lời:Câu 2: Tại sao trong câu hát than thân thường mượn hình những con vật như: con kiến, con cuốc, con tằm… Phân tích các hình ảnh đó?  

* Gợi ý trả lời: Đó là những con vật nhỏ bé, tầm thường. cuộc sống của nó bao giờ cũng vất vả,  khó khăn, bế tắc.. nhằm nói lên hình ảnh thấp cổ bé họng của người nông dân trong xã hội xưa

Câu 3: Phân tích những nỗi thương thân của người la động qua các hình ảnh ẩn dụ qua bài ca dao 2 trong chùm “ Những câu hát than thân”

 *Gợi ý trả lời: Nội dung tương tự như câu 2

Câu 4: Em phải làm gì sau khi đọc bài ca dao 1 trong chùm “ Những câu hát về tình cảm gia đình”?

*Gợi ý trả lời:

– Trước hết phải ra sức học tập để làm cha mẹ vui lòng.

– Ngoan ngoan ngoãn biết vâng lời cha mẹ.

– Phải yêu thương phụng dưỡng cha mẹ lúc ốm đau, lúc về già

 

     

 

  DUYỆT CỦA CHUYÊN MÔN

 

 

 

 

                Võ Hoàng Anh

GIÁO VIÊN THỰC HIỆN

 

 

 

 

Đinh Thị Hồng Thu

                   

                                  

                                    CHỦ ĐỀ: CADAO – DÂN CA

        Tiết 9       NHỮNG CÂU HÁT VỀ TÌNH CẢM GIA ĐÌNH.

I. Mục đích bắt buộc

1.Kiến thức: Hiểu khái niệm ca dao, dân ca. Nắm được nội dung, ý nghĩa và một số cách thức nghệ thuật tiêu biểu của ca dao, dân ca qua những bài ca thuộc chủ đề tình cảm gia đình.

2.Kĩ năng: Phát hiện và phân tích những hình ảnh so sánh, ẩn dụ, những mô típ quen thuộc trong các bài ca dao trữ tình.

3.Thái độ:

GD HS tình yêu gia đình, kính trọng cha mẹ, ông bà, anh em hoà thuận.

II. Phương pháp và KTDH :Nêu và giải quyết vấn đề, giảng bình.

III. Chuẩn bị.

 GV: nghiên cứu tài liệu liên quan đến nội dung .Sách ca dao-dân ca Việt Nam

 HS:  Chuẩn bị theo  hướng dẫn của GV

IV.Tiến trình lên lớp.

1. Bài cũ. Đọc một và câu ca dao mà em đã từng nghe.

2. Bài mới.

* Đặt vấn đề : Đối với mỗi người Việt Nam, ca dao -dân ca là dòng sữa ngọt ngào, vỗ về, an ủi tâm hồn chúng ta qua lời ru ngọt ngào của bà, của mẹ, của chị những buổi trưa hè nắng lửa, hay những đêm đông giá lạnh.

                           HOẠT ĐỘNG 1: TÌM HIỂU CHUNG

     vận hành của thầy và trò

        Nội dung bài học.

1.Tìm hiểu bài

(XĐ giá trị, lắng nghe tích cực…

H1: Em hiểu như thế nào về ca dao – dân ca ?

GV sử dụng những bài ca dao -dân ca để diễn giảng ngắn gọn thêm về định nghĩa

 

GV yêu cầu : giọng dịu nhẹ, chậm êm, tình cảm, vừa thành kính, nghiêm trang, vừa tha thiết, ân cần.

Ngắt nhịp 2/2/2/2 hoặc 4/4.

GV bắt buộc HS đọc chú thích.

H2:Cù lao chín chữ nghĩa là gì ?

I. Tìm hiểu chung.

1. Thể loại: Ca dao -Dân ca : Là những bài thơ, bài hát trữ tình dân gian của quần chúng, do nhân dân sáng tác và lưu truyền bằng con đường truyền miệng để diễn tả đời sống nội tâm của con người.

– Ca dao : Lời thơ của dân ca.

– Dân ca : là những sáng tác kết hợp lời và nhạc.

2. Đọc- Chú thích.

 

 

                       HOẠT ĐỘNG 2: TÌM HIỂU VĂN BẢN

     vận hành của thầy và trò

        Nội dung bài học.

2. Đọc – Tìm hiểu văn bản (suy nghĩ sáng tạo, phân tích, trao đổi, trình bày)

H4: Lời nói trong bài ca dao là lời của ai ? Nói với ai ? Bằng hình thức gì ?

H5: Bài ca dao có cách so sánh như thế nào? Cách so sánh đó nhằm khẳng định điều gì ?

 

H6:Câu cuối của bài ca dao muốn nói lên điều gì trong các điều sau ?

A. chi tiết hoá công cha nghĩa mẹ.

B. Nhắn nhủ bổn phận làm con.

C. Cả  2 điều trên .

– HS chọn đáp án đúng (C)

(HS đọc bài 2 giọng chậm buồn.

H7: H/ả  “ tay – chân ” được so sánh với  “ tình anh em ” có ý nghĩa ntn ?

H8: Qua cách thức so sánh này,em hiểu ý nghĩa  bài ca dao này là gì ?

H9: Em có thể tìm những bài ca dao khác cũng nói về t/cảm anh em ?

Anh em như thể chân tay

Rách lành đùm bọc, dở hay đỡ đần

II. Đọc- Tìm hiểu văn bản.

 

 

 

1. Bài 1: Bằng lời ru người mẹ nói với con.

– Cách so sánh :

Công cha – núi ngất trời.

Nghĩa mẹ – nước ngoài biển Đông.

– Hình ảnh vũ trụ, vĩ đại để khẳng định và ca ngợi công cha, nghĩa mẹ vô cùng to lớn.

– Câu cuối khuyên con ghi lòng cù lao chín chữ, kính trọng, biết ơn cha mẹ. Công lao trời biển của cha mẹ với con cái và bổn phận trách nhiệm của kẻ làm con.

2. Bài 2

Lời nói có khả năng của cha, mẹ, chú bác nói với con cháu về tình cảm anh em trong gia đình.

Tình cảm anh em được so sánh chân tay – gắn bó, gần gũi.

Cùng chung bác mẹ.

– Anh em phải yêu thương, nhường nhịn…trở thành lẽ sống để hai thân vui vầy.

                        HOẠT ĐỘNG 1: TỔNG KẾT

     vận hành của GV và HS

        Nội dung bài học.

hoạt động 3: Tổng kết (Bình luận giá trị ND và NT)

H12: Nghệ thuật chung để diễn tả 2 bài ca dao là gì ?

H13: Hai bài ca dao là những lời khuyên trong phạm vi nào của đời sống

1. Nghệ thuật:Thể thơ lục bát.

Âm điệu tâm tình, nhắn nhủ.

Các hình ảnh truyền thống quen

 2. Nội dung:

– Tình cảm đối với cha mẹ, anh em và là những tình cảm sâu nặng, thiêng liêng nhất trong đời sống mỗi  người.

3. Củng cố: Nêu từng tình cảm được thể hiện trong các bài ca dao ?

4. Hướng dẫn tự học và chuẩn bị:   Nắm nội dung và nghệ thuật 4 bài ca dao.

 Học thuộc lòng 4 bài ca dao Sưu tầm thêm những bài ca dao về chủ đề này.

 Soạn bài : Những câu hát về tình yêu quê hương, đất nước, con người

V. Rút kinh nghiệm:

                       

                                                                          

      Tiết  10              NHỮNG CÂU HÁT VỀ TÌNH YÊU QUÊ                                               

                                  HƯƠNG, ĐẤT NƯỚC, CON NGƯỜI

           

I. Mục đích bắt buộc

Mọi Người Xem :   Đơn phúc khảo là gì? Điều kiện phúc khảo và cách nộp đơn?

1.Kiến thức: Nắm được nội dung, ý nghĩa và một số cách thức nghệ thuật tiêu biểu của ca dao, dân ca qua những bài ca thuộc chủ đề tình yêu quê hương, đất nước, con người.

2.Kĩ năng: Phát hiện và phân tích những hình ảnh so sánh, ẩn dụ, những mô típ quen thuộc trong các bài ca dao trữ tình.

3.Thái độ: GD học sinh tình yêu quê hương đất nước, con người

II. Phương pháp và KTDH : giảng bình, nêu và giải quyết vấn đề.

III. Chuẩn bị .

 GV:  thống kê tài liệu, sưu tầm những bài ca dao nói về các vùng miền.

 HS : Chuẩn bị bài theo hướng dẫn của GV ở tiết  9

IV. Tiến trình lên lớp

1. Bài cũ

  – Đọc diễn cảm 2 bài ca dao đã học. Em yêu thích bài nào nhất ?  Vì sao?

  – Đọc thêm những bài ca dao mà em sưu tầm  về chủ đề tình cảm gia đình.

 2. Bài mới.

 * Đặt vấn đề: Trong kho tàng ca dao, dân ca Việt Nam các bài ca dao về chủ đề tình yêu quê hương, đất nước, con người rất phong phú. Mỗi miền quê trên đất nước ta đều có không ít những câu ca hay, đẹp, mượt mà, mộc mạc tô điểm cho niềm tự hào của quê hương mình.

                            HOẠT ĐỘNG 1: TÌM HIỂU CHUNG

hoạt động của thầy và trò

Nội dung bài học

GV hướng dẫn đọc :

Bài 1đọc  giọng hỏi, đáp, phấn khởi, tự hào.

Bài 2 Chú ý 2 câu 1,2 nhịp chậm 4/4/4.

HS đọc chú thích.tìm hiểu theo 16 chú thích SGK.

 

I Đọc- Tìm hiểu chung.

1. Đọc.

 

 

2. Tìm hiểu chú thích.

3. Thể loại: 4 bài ca dao cùng chủ đề tình yêu quê hương, đất nước, con người

                              HOẠT ĐỘNG 2: TÌM HIỂU VĂN BẢN

vận hành của thầy và trò

Nội dung bài học

H1: bài ca dao cùng chung chủ đề gì ? GV yêu cầu 2 HS : 1 nam đọc lời hỏi, 1 nữ đọc lời đáp

H2: cách thức thể loại của bài ca dao có gì đặc biệt ?

H3: Lời đối đáp xoay quanh nội dung gì ? Lời đối đáp trên nhằm mục đích gì ?

 

 

 

 

H4: Đây là lời của ai ? Người ấy muốn biểu hiện tình cảm gì ?

 

H5: Vì sao lại so sánh thân con gái với chẽn lúa đòng đòng ?

Hình ảnh chẽn lúa…ban mai” gợi cho cho em cảm xúc gì ?

GV bắt buộc HS đọc một vài bài ca dao bắt đầu ” thân em ”.

 

 

 

 

II. Đọc- Tìm hiểu văn bản.

 1. Bài thứ nhất

– cách thức  : lời đối đáp.

 

– Xoay quanh nội dung cảnh đẹp núi sông, đất nước.

– Nhằm thử thách hiểu biết và trí thông minh, để vui chơi giao lưu tình cảm và thể hiện lòng yêu quý, tự hào đối với quê hương, đất nước.

2. Bài thứ hai.

– Câu 1,2 giãn 12 tiếng, nhịp 4/4/4 .Từ địa phương : ni, tê. Điệp từ, đảo ngữ.

– Nhằm khắc hoạ không không gian rộng, bát ngát và niềm tự hào về quê hương giàu đẹp.

– Lời của người con gái ra thăm đồng trẻ trung, đầy sức sống thể hiện tình yêu quê hương.

– Luá đòng đòng so sánh người con gái – > tuổi dậy thì phới phới sức xuân.Hai câu cuối là hồn của cảnh hiện lên.

                               HOẠT ĐỘNG 3: TỔNG KẾT

vận hành của thầy và trò

Nội dung bài học

H6: Nhận xét chung về nghệ thuật biểu hiện các bài ca dao ?

H7: Chùm ca dao, dân ca nói về tình cảm quê hương, đất nước như thế nào ?

 

III Tổng kết.

1.Nghệ thuật : thơ lục bát, bài đối đáp vần điệu phong phú, so sánh đặc sắc.

2.Nội dung: Tình yêu mến tự hào về đất nước, con người Việt Nam thấm sâu vào tâm hồn chúng ta.

 

3. Củng cố:

  Nêu những tình cảm được thể hiện trong các bài ca dao ?

4. Hướng dẫn tự học và chuẩn bị:

  Học thuộc 2 bài ca dao. Sưu tầm thêm các bài ca dao về chủ đề này.

 Soạn: Từ láy ( những loại từ láy; nghĩa của từ láy)

V. Rút kinh nghiệm:

                      

                           Tiết 13          NHỮNG CÂU HÁT THAN THÂN

                                                                                        

I.  Mục đích yêu cầu

1.Kiến thức: Hiện thực đời sống của người dân lao đông qua các bài hát than than. một vài biện pháp nghệ thuật tiêu biểu trong việc xây dựng hình ảnh…

2.Kĩ năng: Đọc- hiểu những câu hát than than.Phân tích giá trị nội dung và nghệ thuật của những câu hát than than trong bài học.

3.Thái độ: Hiểu đời sống của LĐ xưa càng thương kính ông bà, cha mẹ mình hơn.

 II-  Phương pháp và KTDH: – Phương pháp thuyết trình, bình giảng, vấn đáp.

                                                    – Kỹ thuật động não, hợp tác, chia nhóm

 III Chuẩn bị thiết bị dạy học, tư liệu tích hợp

1.Giáo viên:

–  Đọc và thống kê tài liệu liên quan đến nội dung bài học, sách Tục ngữ, dân ca, ca dao Việt Nam – Vũ Ngọc Phan.

  – Kiến thức hội họa qua hình ảnh tư liệu về đời sống, con người ( Hình ảnh người nông dân trong chế đọ xã hội cũ)

2. Học sinh:

          – Soạn bài ở nhà.

          – Sưu tầm tranh ảnh về về người nông dân xưa và nay

3. Ứng dụng CNTT:

–  sử dụng phần mềm Powerpoint để trình chiếu các Slide minh hoạ nội dung kiến thức từng phần cần truyền đạt cho học sinh.

VI. hoạt động dạy học và tiến trình dạy học

  Với bài chùm ca dao “Những câu hát than thân” giáo viên thực hiện theo các bước sau:

1. Bài cũ : Đọc một bài ca dao hoặc bài thơ viết về đề tài người nông dân mà em biết

 2. Bài mới:

 *Đặt vấn đề: Gv tích hợp mônMĩ thuậc: cho học sinh xem vài bức tranh vẽ người nông dân đang trong cảnh lao động                  

  Trong cuộc sống nông nghiệp nghèo cực, đằng đẳng hết ngày này sang ngày khác , nhiều khi cất lên lời ca than thở cũng có khả năng nguôi đi phần nào nổi buồn sầu, lo lắng đang chất chứa trong lòng.

                                  HOẠT ĐỘNG 1: TÌM HIỂU CHUNG

hoạt động của thầy và trò

Nội dung bài học

GV hướng dẫn : Đọc với giọng điệu chậm, buồn. Nhấn giọng các từ : thân cò, thương thay, thân em.

I Đọc – Tìm hiểu chung

 1. Đọc.

2.Chú thích.

                              HOẠT ĐỘNG 2: TÌM HIỂU VĂN BẢN

vận hành của thầy và trò

Nội dung bài học

 2. Đọc – Tìm hiểu văn bản (suy nghĩ sáng tạo, phân tích, trao đổi, )

H1: Em hiểu cụm từ ”thương thay” như thế nào ? Hãy chỉ ra ý nghĩa của sự lặp lại cụm từ này ?

 

 

H2: Các hình ảnh con vật trong bài mang biện pháp nghệ thuật gì ?

Người lao động tự coi mình là… .

H3: Những con vật để nói lên nổi khổ gì của họ ? Phân tích nổi thương thân đó qua các hình ảnh ẩn dụ ?

H4:Em hãy chỉ ra các h/ả ẩn dụ trong bài ca dao và nêu ý nghĩa của mỗi h/ả ẩn dụ đó ?

GV: (-Con tằm: suốt đời bị kẻ khác bòn rút sức lực .

– Lũ kiến: thân phận nhỏ nhoi, xuốt đời xuôi ngược vẫn nghèo đói.

– Con Hạc: Cuộc đời phiêu bạt, lận đận, vô vọng

– Con cuốc:  Sinh vật nhỏ nhoi giữa không gian rộng lớn trong tiếng kêu đau thương, tuyệt vọng về những điều oan trái.)

 

H5: Em hãy đọc 1 số bài ca dao mở đầu bằng cụm từ “ thân em ” ?

– GV đọc: + Thân em như hạt mưa sa …

                 + Thân em như  tấm lụa đào

H6: Những bài ca dao ấy thường nói về ai? về  điều gì ? 

– HS: Thường nói về nỗi khổ của người phụ nữ trong XH cũ : chìm nổi, phụ thuộc.

II Tìm hiểu văn bản.

1. Bài ca dao 1

– Thương thay là tiếng kêu than biểu hiện sự thương cảm, xót xa của người lao động khốn khổ trong xã hội cũ.

– Sự lặp lại đó chính là sự suy ngẫm và than thở về cuộc đời họ.

– Các con vật mang hình ảnh ẩn dụ.

+ Con tằm : thương cho thân phận suốt đời bị kẻ khác bòn rút sức lực.

+ Con kiến : cuộc đời làm lụng vất vả mà vẫn nghèo khó.

+ Con hạc : cuộc đời phiêu bạt, lận đận và những cố gắng vô vọng của họ.

+ Con cuốc : thân phận thấp cổ bé họng, nổi khổ đau oan trái.

– NT ẩn dụ : dùng thân các con vật để ám chỉ thân phận vất vả, cơ cực của người nông dân trong xã hội cũ.

– Lời oán trách, tố cáo xã hội phong kiến

Thương thay”: Là tiếng than biểu hiện sự thương cảm, xót xa ở mức độ cao .

 – Sự lặp lại chẳng những tô đậm nỗi thương cảm xót xa cho cuộc đời cay đắng thường xuyên bề của người nông dân mà còn có ý nghĩa liên kết và mở ra những nỗi thương cảm khác .

2. Bài ca dao 2.

– Những bài ca dao ấy thường nói về thân phận, nổi khổ của người phụ nữ trong xã hội cũ . nỗi khổ bị phụ thuộc….

– Hình ảnh so sánh trong bài 3 có nét đặc biệt : trái bần gợi sự liên tưởng đến thân phận nghèo khó, chìm nổi, lênh đênh của người phụ nữ trong xã hội cũ.

=> Diễn tả xúc động, chân thực cuộc đời, thân phận nhỏ bé đắng cay của người phụ nữ xưa.

Mọi Người Xem :   Hình Thức Thanh Toán trong Tiếng Anh là gì: Định Nghĩa, Ví Dụ Anh Việt

                              HOẠT ĐỘNG 3: TỔNG KẾT

hoạt động của thầy và trò

Nội dung bài học

 3.Tổng kết (Bình luận tổng giá trị ND và NT)

H9: Em hãy khái quát lại nội dung và nghệ thuật của cả văn bản ca dao ?

 

1. Nghệ thuật :Thể thơ lục bát, âm điệu than thân thương cảm, hình ảnh so sánh, ẩn dụ mang tính truyền thống.

2. Nội dung: Diễn tả cuộc đời và thân phận con người trong xã hội cũ.

3. Củng cố: Cảm nhận của em về cuộc đời người dân lao động xưa ?

II. Hướng dẫn tự học và chuẩn bị: Nắm nội dung và nghệ thuật các bài ca dao.

Học thuộc các bài ca dao ( cả phần đọc thêm )Soạn : Những câu hát châm biếm

V. Rút kinh nghiệm

         

            Tiết 14                NHỮNG CÂU HÁT CHÂM BIẾM.

 

I. Mục đích yêu cầu :

1.Kiến thức: Ưng xử cảu tác giả dân gian trước những thói hư, tật xấu, những hủ tục lạc hậu. một số biện pháp NT tiêu biểu trong các bài ca dao châm biếm.

2.Kĩ năng: Đọc- hiểu những câu hát châm biếm, Phân tích được tổng giá trị nội dung và nghệ thuật của những câu hát châm biếm.

3.Thái độ:  Biết phê phán hạng người đáng cười trong xã hội

II.Phương pháp.Nêu và giải quyết vấn đề, giảng bình

III.Chuẩn bị .

   GV: Đọc và thống kê tài liệu liên quan đến nội dung bài học, sách Tục ngữ, dân ca, ca dao Việt Nam – Vũ Ngọc Phan.

   HS: Chuẩn bị bài theo sự hướng dẫn của GV.

IV.Tiến trình lên lớp.

1. Bài cũ:Đọc thuộc lòng và diễn cảm 2 bài ca dao về chủ đề than thân. Em yêu thích bài nào nhất ? Vì sao ?

2. Bài mới

  * Đặt vấn đề: Cùng với tiếng hát than thân xót xa, buồn tủi, tiếng hát giao duyên đằm thắm nghĩa tình, ca dao cổ truyền ViệtNam còn vang lên tiếng cười hài hước, châm biếm, trào phúng, dã kích vui, khoẻ, sắc nhọn, thể hiện tính cách, tâm hồn và quan niện sống của người bình dân Á Đông. Tiếng cười lạc quan ấy có nhiều cung bậc, nhiều vẽ hấp đẫn người đọc, người nghe.

                                 HOẠT ĐỘNG 1: TÌM HIỂU CHUNG

hoạt động của thầy và trò

Nội dung bài học.

  1. Tìm hiểu bài

(XĐ tổng giá trị, lắng nghe tích cực…

Xem qua VB và cho biết vì sao 2 bài ca dao được xếp chung 1 chủ đề  ?

GV hướng dẫn : giọng hài hước, vui có khi mỉa mai nhưng vẫn độ lượng.

 Giải nghĩa các từ ở các chú thích: 2,3,4,8

I.Tìm hiểu chung

   1. Điểm chung của 2 bài ca

– Vì chúng đều đặn p/á những hiện tượng bất thường trong cuộc sống.

– Vì chúng đều gây ra cười,có ý nghĩa châm biếm.

2.Đọc – Chú thích

 

                             HOẠT ĐỘNG 2: TÌM HIỂU VĂN BẢN

hoạt động của thầy và trò

Nội dung bài học.

Tìm hiểu văn bản (suy nghĩ sáng tạo, phân tích, trao đổi, trình bày)

GV đọc diễm cảm bài 1

H1: Bài ca dao là lời của ai ? giới thiệu về ai ? nhằm mục đích gì ?

H2: Lí lịch chú tôi được tóm tắt qua những chi tiết nào ?    ( tập tính , tính nết … )

H3: Em thấy tính nết , thói quen và điều ước của người chú trong bài ca dao có bình thường không ? vì sao ?

(Tiếng cười bật ra ở sự ngầm ý mỉa mai, giễu cợt thói lười nhác lại đòi cao sang)

  H4: Nhân dân ta rất có ý thức về mqh giữa lao động và hưởng thụ. Nếu cần khuyên  n/vật  “chú ” trong bài ca dao này, em sẽ nói bằng câu tục ngữ hoặc bài ca dao nào?

  +  “ Tay làm hàm nhéi … ”

  +  “ Có làm thì mới có ăn

 Không dưng ai dễ đem phần đến cho. Nghe giục trống chèo bế bụng đi xem.

H6: Bài ca dao nhại lời nói của ai ? Thầy bói đã phán những gì ?

H7: Em có nhận xét gì về lời nói của thầy bói ? Bài ca dao phê phán hiện tượng nào trong xã hội ?

VD : Chập chập chêng cheng.

Con gà trống thiến để riêng cho thầy

H8: Bài ca dao châm biếm, phê phán điều gì ?

GV liên lạc với bài ca dao đọc thêm .

II Tìm hiểu văn bản.

1.Bài ca dao 1

1.Văn bản 1:

– Lời của người cháu giới thiệu về chú để  “rao ” cầu hôn cho chú.

– thói quen:  ngủ ngày.

– Tính nết :  lười nhác .

– Ước  :   ngày mưa , đêm thừa …

Không bình thường , vì chỉ biết hưởng thụ mà không biết lao động.

* Phê phán thói lười nhác trong xã hội: chỉ biết hưởng thụ mà không biết lao động.Nhằm chế giễu hạng người lười biếng.

– Lời bài ca dao dùng cách nói ngược.

 

 

 

 

 

 

 

2.Văn bản 2

– Nhại lời thầy bói , nói với cô gái đi xem bói.

– Thầy phán về những chuyện hệ trọng của đời người : Giàu – nghèo, Cha – mẹ, chồng – con

– Cách nói nước đôi. ( mà sự thật hiển nhiên ai cũng nói được ) lời phán trở thành vô nghĩa, nực cười.

– Thầy bói : tinh ranh, bịp bợm.

– Cô gái : cả tin, mê tín.

Cả 2 đều đặn bị phê phán, mỉa mai.

* Phê phán người hành nghề thầy bói, lừa bịp. Phê phán thói mê tín, của người xem bói

                         HOẠT ĐỘNG 1: TỔNG KẾT

vận hành của thầy và trò

Nội dung bài học.

H11: Em hãy khái quát lại nội dung, nghệ thuật của bài ca dao ?

 1. Nghệ thuật : phóng đại, nói ngược, nhân hoá, ẩn dụ,…

  2. Nội dung : phê phán những thói hư, tất xấu : lười biếng, mê tín dị đoan, sách nhiễu..

3.Củng cố: GV khái quát 4 chủ đề ca dao đã học.yêu cầu HS nhắc lại khái niệm ca dao, dân ca.

4. Hướng dẫn tự học và chuẩn bị:

– Sưu tầm và học thuộc 2 bài ca dao thuộc chủ đề.

– Viết cảm nhận của em về  bài ca dao châm biếm tiêu biểu.Soạn bài : Đại từ.

 



Các câu hỏi về chủ đề ca dao là gì


Nếu có bắt kỳ câu hỏi thắc mắt nào vê chủ đề ca dao là gì hãy cho chúng mình biết nhé, mõi thắt mắt hay góp ý của các bạn sẽ giúp mình cải thiện hơn trong các bài sau nhé <3 Bài viết chủ đề ca dao là gì ! được mình và team xem xét cũng như tổng hợp từ nhiều nguồn. Nếu thấy bài viết chủ đề ca dao là gì Cực hay ! Hay thì hãy ủng hộ team Like hoặc share. Nếu thấy bài viết chủ đề ca dao là gì rât hay ! chưa hay, hoặc cần bổ sung. Bạn góp ý giúp mình nhé!!

Các Hình Ảnh Về chủ đề ca dao là gì


Các hình ảnh về chủ đề ca dao là gì đang được chúng mình Cập nhập. Nếu các bạn mong muốn đóng góp, Hãy gửi mail về hộp thư [email protected] Nếu có bất kỳ đóng góp hay liên hệ. Hãy Mail ngay cho tụi mình nhé

Tìm thêm tin tức về chủ đề ca dao là gì tại WikiPedia

Bạn có thể xem thông tin chi tiết về chủ đề ca dao là gì từ trang Wikipedia tiếng Việt.◄ Tham Gia Cộng Đồng Tại

???? Nguồn Tin tại: https://huongliya.vn/

???? Xem Thêm Chủ Đề Liên Quan tại : https://huongliya.vn/hoi-dap/

Related Posts

About The Author

One Response

  1. linh lai van chi
    27/11/2022

Add Comment