Ngư Tiều Canh Mục – Nguyễn Dư – Chim Việt Cành Nam

Cập nhật ngày 11/09/2022 bởi mychi

Bài viết Ngư Tiều Canh Mục – Nguyễn Dư – Chim Việt Cành Nam thuộc chủ đề về HỎi Đáp thời gian này đang được rất nhiều bạn quan tâm đúng không nào !! Hôm nay, Hãy cùng https://HuongLiYa.vn/ tìm hiểu Ngư Tiều Canh Mục – Nguyễn Dư – Chim Việt Cành Nam trong bài viết hôm nay nhé ! Các bạn đang xem bài : “Ngư Tiều Canh Mục – Nguyễn Dư – Chim Việt Cành Nam”

Đánh giá về Ngư Tiều Canh Mục – Nguyễn Dư – Chim Việt Cành Nam


Xem nhanh
Tranh gỗ ngư tiều canh mục là bức tranh về cảnh làng quê Việt Nam. Tranh còn được gọi là tranh đồng quê Việt Nam vì có cảnh của cây đa, bến nước, con đò.
Tranh ngư tiều canh mục và tranh tứ dân nhìn bề ngoài thì khá giống nhau. Nhưng thực chất đây lại là 2 bức tranh khác biệt.
Tranh ngư tiều canh mục kể về 4 loại người, 4 nghề của làng quê VN. 4 nghề đó là.
Ngư; đánh cá; Tiều: đốn củi, Canh: Cày cấy và Mục: Chăn trâu
Tranh tứ dân lại nói về 4 loại người, 4 nghề nghiệp chính trong xã hội. 4 loại dân đó là
Sĩ: Người học hành làm quan, Công: người làm thủ công nghiệp; Nông: Người làm ruộng và Thương người buôn bán. Như vậy tranh tứ dân phổ quát hơn tranh ngư tiều canh mục. Tranh tứ dân nói về nghề nghiệp của xã hội chung còn tranh ngư tiều canh mục lại kể về 4 nghề nghiệp chính trong làng quê Việt Nam.
Tranh ngư tiều canh mục là bức tranh trang trí treo tường. Đây không phải là bức tranh mang tính cầu tài, cầu danh hay trấn yểm. Vì thế bất cứ ai, bất cứ lứa tuổi nào cũng có thể treo tranh ngư tiều canh mục được.
Quý vị tham khảo bức tranh gỗ làng quê Việt Nam của chúng tôi tại video trên. Tác phẩm dài 1,55m, rộng 79cm, dày 4cm. Đục kênh bong trên gỗ hương đỏ Nam Phi nhập khẩu. Sản phẩm đang được bán với giá 8 triệu đồng. Miễn cước vận chuyển. Giao hàng toàn quốc. Thanh toán sau khi đồng ý nhận hàng.
Quý vị tham khảo thêm 1 số bức tranh đẹp khác nữa tại video dưới đây:
Tranh gỗ cha mẹ
https://www.youtube.com/watch?v=D_jQWHvsEsg
Tranh gỗ chữ Phúc
https://www.youtube.com/watch?v=TWJIqKA5jwUu0026t=185s
Tranh gỗ chữ Tài Lộc
https://www.youtube.com/watch?v=LHgKm64vvpUu0026t=8s
Tranh gỗ vinh hoa phú quý
https://www.youtube.com/watch?v=0Mg-gnqy_fsu0026t=146s
Cập nhật nhiều sản phẩm đẹp khác nữa tại Fanpage:
https://www.facebook.com/dogophongthuytn/
Mọi thông tin cần tham khảo, tư vấn đặt mua vui lòng liên hệ số hotline 0983432462, 0908432462. Gỗ đẹp Dũng Hương hân hạnh được phục vụ!
#tranhngutieucanhmuc #tranhgolangque

imageNgày xưa, dân ta được chia thành bốn giai cấp: Sĩ, nông, công, thương.image là những người có học, thi đỗ, ra làm quan. Sĩ được vinh dự làm… cha mẹ dân.imageNông là đám dân quê, có bổn phận nuôi sĩ.imageimageNếu không có kẻ quê mùa,imageimageLấy ai nuôi người quân tử?imageimageNếu không có người quân tử,imageimageLấy ai dạy kẻ quê mùa? (1)imageSau , NôngCông (thợ có tay nghề) và Thương (giới buôn bán).imageNông bao gồm bốn nghề: ngư (đánh cá, bắt cua…), tiều (kiếm củi, đốt than…), canh (làm ruộng, trồng trọt…) và mục (chăn trâu, nuôi gia súc…).imageDưới chế độ phong kiến, nông dân là những người thuộc thành phần nghèo khổ. Có lẽ chỉ có vua chúa và các quan ăn trên ngồi trốc mới không nghĩ như vậy. Thậm chí các bề trên còn cho rằng ngư, tiều, canh, mục là bốn thú vui (tứ thú) của bốn loại người sống ẩn dật (tứ ẩn)… bên Tàu.imageHai mươi tám ngôi sao sáng (nhị thập bát tú) của hội Tao Đàn đời Hồng Đức, gồm những ông được Khổng giáo giao cho trách nhiệm làm cha mẹ dân, thi nhau xướng hoạ, ca tụng ngư, tiều, canh, mục. Đúng hơn là ca tụng mấy nhân vật:image– Lã Vọng (Khương Tử nha) ở ẩn câu cá tại Bàn Khê, được Văn Vương nhà Chu mời ra giúp đánh chúa Trụ nhà Thương.image– Nghiêm Tử Lăng là bạn thân của Lưu Tú. Khi Lưu Tú lên làm vua thì Tử Lăng giữ vững tiết tháo không chịu ra làm quan, lui về sống ẩn dật. Ngày ngày câu cá ở sông Đồng. (Có người nói Nghiêm Tử Lăng đi cày ruộng tại núi Phú Xuân).image– Lưu Thần và Nguyễn Triệu nhân ngày mồng năm tháng năm vào núi Thiên Thai hái thuốc gặp tiên.image– Chu Mãi Thần tính chăm học, nhà nghèo, phải làm nghề hái củi. Mãi Thần vừa hái củi vừa học. Vũ Đế nghe tiếng, cho triệu vào triều, phong chức Trung đại phu.image– Gia Cát Lượng cày ruộng ở Nam Dương. Lưu Bị ba lần đến lều tranh của Gia Cát Lượng mời ra giúp sức, để chống nhéu với Tào Tháo và Tôn Quyền.image– Nịnh Thích vì nhà nghèo phải sang nước Tề ở chăn trâu cho người khác. Một hôm, đang gõ sừng trâu ca hát, gặp Tề Hoàn Công đi qua. Tề Hoàn Công nghe tiếng hát lấy làm cảm động, liền sử dụng Nịnh Thích làm thượng khanh.image– Lý Bá Hề làm quan ở nước Ngu, biết nước này sắp bị diệt vong, bèn bỏ sang nước Tần, đi ở chăn trâu. Mục Công nước Tần biết Hề là người giỏi, sử dụng làm tướng, làm nên nghiệp bá.image– Tô Vũ đi sứ sang nước Hung Nô, bị chúa Thuyền Vu bắt giam, rồi bị đày đến bể Bắc, chăn dê. Hẹn rằng bao giờ dê đực đẻ sẽ tha cho về. Mười chín năm sau Tô Vũ được tha, trở về với nhà Hán.imageThỉnh thoảng cũng có lúc các quan tạm quên tứ ẩn của Tàu, say sưa ngồi nghe Tứ thú (ăn nhậu của ta) cùng nhéu nói chuyện:imageimageĐêm rượu, ngày rồi họp bốn người,imageimageCùng bày sở thú bảo nhau chơi.imageimageCon trâu tớ béo, cơm ngươi trắng,imageimageĐon củi ngươi nhiều, cá tớ tươi.imageimageGặp thuở thái bình ngươi mến tớ,imageimageChứa lòng ưu ái tớ cùng ngươi.imageimageCắp cầm, con Tuyết tình cờ đến,imageimageBỏ nón, lùi chân khặc khặc cười. (2)imageNgày xưa, nghề làm ruộng của nước ta được vua làm lễ tịch điền để “tôn vinh”, khuyến khích:imageMùa xuân năm 987, vua Lê Đại Hành bắt đầu cày ruộng tịch điền ở núi Đọi, được một chĩnh nhỏ vàng, lại cày ở núi Bàn Hải, được một chĩnh nhỏ bạc, vì vậy đặt tên là ruộng Kim Ngân. (Đại Việt sử ký toàn thư).imageĐất vua cày là đất vàng, đất bạc. Tiếc rằng vua chỉ cày ở hai nơi.imageTháng 2 năm 1083, vua Lê Thái Tôn ngự ra Bố Hải khẩu cày ruộng tịch điền. Sai quan dọn cỏ đắp đàn. Vua thân tế Thần Nông xong, cầm cày muốn làm lễ tự cày, các quan tả hữu có người can rằng: “Đó là việc của nông dân, bệ hạ cần gì làm thế?”. Vua nói: “Trẫm không tự cày thì lấy gì mà làm xôi cúng, lấy gì để xướng suất thiên hạ?”. Thế rồi đẩy cày ba lần rồi thôi. (Đại Việt sử ký toàn thư).imageLễ tịch điền của nhà Nguyễn được tổ chức long trọng và… kín đáo hơn. Bửu Kế, Nhìn qua các nghi lễ triều đình Huế, kể rằng:image“Vua, hoàng thân, các quan đại thần cày mấy đường cày đầu năm tại sở Tịch điền trong Kinh thành, để làm gương, khiến các nhà nông noi theo đó mà siêng năng trong việc cày cấy. Trong khi vua cày, ngài mặc áo chẽn, bịt khăn đường cân, mang hia, tay cầm roi, tay cầm chiếc cày sơn vàng, do hai con bò cũng phủ lụa vàng kéo. Đi theo hầu vua, có quan Phủ thừa và một viên ấn quan bộ Hộ, người mang thúng giống, kẻ vãi giống. Lại có viên quan đi phòng ngừa để hứng phân bò phòng hai con vật có lỡ bất kính mà làm bậy.imageVua cày xong lên ngồi trên nhà Quan canh để xem hoàng thân và quan lại cày. Đây chỉ là một công việc tượng trưng, vì sau đó sở ruộng được giao lại cho một vài chức sắc chuyên về nông nghiệp phụ trách. Lúa gạo gặt được ở sở tịch điền sẽ dùng để tế Giao, tế các thần và các lăng miếu”. (3)imageimageTiều phu thỉnh thoảng mới được nhắc tới:imageimageMột gánh càn khôn quảy tếch ngànimageimageHỏi chi bán đó dạ rằng thanimageimageÍt nhiều miễn được đồng tiền tốtimageimageHơn thiệt nài bao gốc củi tàn…imageimageimageimage(Bán than, tục truyền tác giả là Trần Khánh Dư)imageimageLom khom dưới núi tiều vài chúimageimageLác đác bên sông chợ mấy nhàimageimageimageimage(Bà huyện Thanh Quan)Dân gian có cái nhìn thực tế hơn. Họ chỉ thấy tiều phu là hạng người khố rách áo ôm.imageimageCửa nhà nghĩ thảm trăm chiềuimageimageGia tài có một búa rìu đốn câyimageimageSẵn nghề cha để lại đâyimageimageĐốt than, kiếm củi tháng ngày lân la.imageimageimageimageMình trần, khố có một manhimageimageGiang sơn một gánh củi cành trên vaiimageimageimageimage(Truyện Thạch Sanh)

 

image
image

canh

mục

imageNgư, tiều, canh, mục của văn học không có thay đổi ngay gì đáng kể cho tới ngày lịch sử sang trang.imageNgày 6 tháng 6 năm 1884, triều đình nhà Nguyễn kí hoà ước, trao vận mệnh nước ta cho thực dân Pháp.imageCuối thế kỉ 19, Pháp đem chữ quốc ngữ vào giảng dạy tại nhà trường. Sách báo viết bằng chữ quốc ngữ được xuất bản. Đầu thế kỉ 20, chữ Hán, chữ nôm bị chữ quốc ngữ thay thế.imageVăn học Việt Nam chuyển sang thời kì sử dụng chữ quốc ngữ.imageĐời sống của nông dân được “thơ văn quốc ngữ” để ý nhiều hơn trước.imageimageAo thu lạnh lẽo nước trong veo,imageimageMột chiếc thuyền câu bé tẻo teo.imageimageimageimageTựa gối, buông cần lâu chẳng được,imageimageCá đâu đớp động dưới chân bèo.imageimageimageimage(Nguyễn Khuyến, Câu cá mùa thu)imageimageLàng tôi ở vốn làm nghề chài lướiimageimageNước bao vây cách biển nửa ngày sôngimageimageKhi trời trong, gió nhẹ, sớm mai hồngimageimageDân trai tráng bơi thuyền đi đánh cá.imageimageimageimageNgày hôm sau, ồn ào trên bến đỗimageimageKhắp dân làng tấp nập đón ghe vềimageimageNhờ ơn trời, biển lặng cá đầy gheimageimageNhững con cá tươi ngon thân bạc trắng (…)imageimageimageimage(Tế Hanh, Quê hương)imageTản Đà ghi được những “lời qua tiếng lại” của một cặp vợ chồng làm nghề đốt than, sống trong rừng xanh. Vợ than thở trách chồng:imageimageChàng, chàng hỡi Tri âm từ thuở,imageimageNỗi sinh nhai rìu, búa, bếp, lò,imageimageNghĩ mình cũng đứng trượng phu,imageimageTây, nho chữ nghĩa không thua chi đời.imageimageimageimageLàm cho phỉ chí nam nhi,imageimageTrước là phu quý, sau thì phụ vinh.imageChồng “mắng yêu” vợ:imageimageDại đâu có dại lạ đời,imageimageNgu đâu mà lại có người quá ngu!imageimageNgười phải biết tự do là thú,imageimageMất tự do còn có ra chi.imageimageCanh tàn, thôi liệu ngủ đi,imageimageNgủ cho đẫy giấc, mai thì bán than.imageimageimageimage(Tản Đà, Vợ chồng người đốt than)imageTiều phu của Tản Đà thích cuộc sống nghèo nhưng được tự do hơn là giàu sang nhưng phải bon chen luồn cúi.imageKhái Hưng nhìn thẳng vào hoàn cảnh của một cặp vợ chồng nghèo, đông con. Nước cùng phải đi vớt củi trên sông Hồng.image“Hai vợ chồng bắt đầu đưa thuyền ra giữa dòng, chồng lái, vợ bơi. Cố chống lại với sức nước, chồng cho mũi thuyền quay về phía thượng du, nhưng thuyền vẫn bị trôi phăng xuống phía dưới, khi nhô khi chìm, khi ẩn khi hiện trên làn nước phù sa, như chiếc lá tre khô nổi trong vũng máu, như con muỗi mắt trong nghiên son.imageNhưng nửa giờ sau, thuyền cũng tới được giữa dòng. Chồng giữ ghì lái, vợ vớt củi.imageChẳng bao lâu thuyền đã gần đầy, và vợ chồng sắp sửa quay trở vào bờ, thì trời đổ mưa… Rồi chớp nhoáng như xé mây đen, rồi sấm sét như trời long đất lở.imageChiếc thuyền nan nhỏ, đầy nước, nặng trĩu. Hai người cố bơi, nhưng vẫn bị sức nước kéo phăng đi…imageBỗng hai tiếng kêu cùng một lúc:image– Giời ôi!imageThuyền đã chìm. Những khúc củi vớt được đã nhập bọn cũ và lạnh lùng trôi đi, lôi theo cả chiếc thuyền nan lật sấp.image(…)imageThức bỗng nhẹ hẳn đi. Cái vật nặng không thấy bám vào mình nữa. Thì ra Lạc nghĩ đến con đã lẳng lặng buông tay ra để chìm xuống đáy sông, cho chồng đủ sức bơi vào bờ.imageĐèn điện sáng rực suốt bờ sông. Gió đã im, sông đã lặng. Một người đàn ông bế một đứa con trai ngồi khóc. Hai đứa con gái nhỏ đứng bên cạnh. Đó là gia đình bác phó Thức ra bờ sông từ biệt lần cuối cùng linh hồn kẻ đã hy sinh vì lòng thương con.imageTrong cảnh bao la, nước sông vẫn lãnh đạm chảy xuôi dòng”. (Khái Hưng, Anh phải sống)imageLàm ruộng không nguy hiểm như vớt củi trên sông hay chặt cây trong rừng, nhưng cực nhọc, nghèo khổ thì tất cả đều ngang nhéu.imagePhan Kế Bính có nhận xét:image“Nước ta là một nước Nông quốc, nghĩa là lấy việc làm ruộng làm gốc sinh nhéi.imageNhà làm ruộng rất là cần khổ (…), chẳng những người lớn vất vả, dẫu đến trẻ con cũng vất vả. Nào khi chăn trâu chăn bò, nào khi mò cua bắt ốc, khố rách áo ôm, coi hình thù rất nên tiều tụy. Thôi nói cái cảnh nhà làm ruộng của ta, thì chẳng còn nước nào khổ hơn. Song cũng lắm lúc vui thú mà vui thú thật…”. (4)imageThuở nhỏ được học bài ca dao nói lên những khó nhọc của nhà nông:imageimageRa công xới lúa giữa trưa,imageimageMồ hôi thánh thót như mưa luống cày,imageimageAi ơi bưng bát cơm đầy,imageimageDẻo thơm một hạt, đắng cay muôn phầnimageMãi sau này mới được biết bài ca dao là thơ của Lý Thân (780-846) đời Đường, được Tương Như dịch sang tiếng Việt. (5)imageCác bài học khác thì nhẹ nhàng vui vẻ hơn.image– Hằng ngày tôi đi học, phải qua một cánh đồng rộng. Tôi thường thấy: đàn ông thì cày bừa, đàn bà thì đập đất, trẻ con thì chăn trâu, chăn bò. Lúc trời làm khô cạn, thì tôi thấy nào là người khai ngòi, đắp bờ, nào là người tưới cây, tát nước. Lúc nào ngoài đồng cũng có người làm, trông thật là vui vẻ. (Quốc văn giáo khoa thư).imageCác cụ có câu Không ăn mẻ cũng chết. Nhưng muốn có miếng ăn thì bắt buộc phải trông nhờ vào người làm ra miếng ăn. Mấy ông bèn nhắc nhở, khuyến khích đám nhà nôngimageimageAi ơi chớ bỏ ruộng hoangimageimageBao nhiêu tấc đất tấc vàng bấy nhiêuimageNhưng đồng thời cũng nhắc khéo nông rằng: Muôn thửa ruộng nương tốt, Chẳng bằng một nghề mọn. Ngàn vàng để cho con, chẳng bằng một quyển sách. (6)imageDù sao thì đời sống của nông dân của thế kỉ 20 cũng được văn nghệ sĩ lột tả mạnh dạn, sâu sắc hơn ngày xưa:imageimageRuộng khô có những ông già rách vaiimageimageCuốc đất bên đàn trẻ gầyimageimageCó người bừa thay trâu cầyimageimageimageimage(Phạm Duy, Quê nghèo)imageimage(…) Người đàn ông cúi rạp bước lầm lìimageimageimageNgười vợ cố đẩy bừa theo sát gótimageimageHọ là những nông phu nghèo bậc chótimageimageKhông có trâu nên phải làm… trâuimageimageHọ bừa ngầm một thửa ruộng chiêm sâuimageimageNước đến bụng, ôi, rét càng thêm rét…imageimageimageimage(Bàng Bá Lân, Người trâu)imageCó người đi xa hơn, tôn vinh nông dân:image“Nhà nông chân lấm tay bùn, Bền lòng kiên chí nêu cao gương cần lao (…) Khôn xiết gian lao, bao lầm than, bao cơ cầu. Vì nước, vì nhà, mới vất vả mới dãi dầu”. (Thẩm Oánh, Nhà nông)imageRiêng nghề chăn nuôi thì từ xưa tới nay thời nào cũng bị giới hạn vì thiếu vốn, thiếu đất mở trang trại.image“Những giống vật người ta nuôi trong nhà là : mèo, chó, lợn, gà, trâu, bò và ngựa. Mèo thì bắt chuột, chó thì giữ nhà, lợn gà thì để ăn thịt, trâu bò thì để cày bừa ruộng đất, ngựa thì để cỡi hay kéo xe. Giống nào cũng có ích cho ta cả, cho nên khi ta đã nuôi nó thì phải cho nó ăn uống và chăm nom đến nó, đừng đánh đập mà tội nghiệp”. (Quốc văn giáo khoa thư).

***

image
image

chăn trâu

ông quan hưu trí (?)

imageTranh Oger có bộ Tứ ẩn vẽ người câu cá, hái củi, chăn trâu và ông quan hưu trí (?).imageSách Tranh dân gian Việt Nam của Maurice Durand có hai bộ Ngư, tiều, canh, độc. (7)imageĐộc là nghề đọc sách của . Tranh vẽ một ông “áo quần bảnh bao” ngồi đọc sách, dạy học. Tranh Ngư, tiều, canh, độc (và cả tranh Tứ ẩn) tuy đẹp nhưng nếu để ý một chút thì thấy nội dung bị khập khiễng vì cho một ông quan sang trọng ngồi hưởng nhàn bên cạnh đám nông dân chân lấm tay bùn!imageNgày nay, bốn nghề ngư, tiều, canh, mục vẫn còn nhưng tên gọi đã được đổi mới.imageMuốn biết đời sống mới của họ ra sao, xin chờ hạ hồi phân giải…

image
image

ngư, tiều

canh, độc

Nguyễn Dư(Lyon, 11/2020)

(1)- Đoàn Trung Còn, Minh đạo gia huấn, Thanh Niên, 2000, tr. 45.

(2)- Hồng Đức quốc âm thi tập, Văn Hoá, 1962.

(3)- Phong tục Tết Việt Nam và các lân bang, Đông Nam Á, 1986, tr.15.

(4)- Phan Kế Bính, Việt Nam phong tục, Tổng Hợp Đồng Tháp, 1990, tr. 276.

(5)- Thơ Đường, tập 1, Văn Hoá, 1987, tr. 238.

(6)- Minh đạo gia huấn, sđd, tr. 87.

(7)- Maurice Durand, Imagerie populaire vietnamienne, EFEO, 2011, tr. 40.



Các câu hỏi về ngư tiều canh mục là gì


Nếu có bắt kỳ câu hỏi thắc mắt nào vê ngư tiều canh mục là gì hãy cho chúng mình biết nhé, mõi thắt mắt hay góp ý của các bạn sẽ giúp mình cải thiện hơn trong các bài sau nhé
Mọi Người Xem :   Dấu hiệu nhận ra vợ chồng là thiện duyên hay ác duyên

Related Posts

About The Author

Add Comment